سود، نقدینگی و جریان نقدی چه تفاوتی دارند؟
سود عملیاتی، حاصل کسر هزینه‌های عملیاتی یک دوره از درآمد همان دوره است. در حسابداری تعهدی، درآمد ممکن است پیش از دریافت پول ثبت شود؛ بنابراین وجود درآمد در گزارش، به معنی وصول آن نیست.
نقدینگی به توان پرداخت تعهدات در موعد مقرر مربوط است. جریان نقدی، ورود و خروج واقعی پول را در طول دوره نشان می‌دهد. سود مثبت به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که در روز پرداخت حقوق، پول کافی در اختیار کلینیک باشد.
مطالعهٔ بیشتر: توضیح ACCA دربارهٔ تفاوت سود و جریان نقدی ↗
یک مثال: ۱۰۰ میلیون سود و ۱۰۰ میلیون کسری پول
فرض کنید کلینیک در یک ماه ۶۰۰ میلیون تومان درآمد ثبت کرده و ۵۰۰ میلیون تومان هزینهٔ عملیاتی داشته است. سود عملیاتی این ماه ۱۰۰ میلیون تومان است. این اعداد فرضی‌اند و برای توضیح مفهوم انتخاب شده‌اند.
از درآمد این ماه، ۲۰۰ میلیون تومان هنوز وصول نشده؛ مثلاً مطالبهٔ ثبت‌شده از بیمه است که قرار است بعداً دریافت شود. در نتیجه، فعلاً فقط ۴۰۰ میلیون تومان از درآمد به پول تبدیل شده است.
برای ساده‌کردن مثال فرض می‌کنیم تمام ۵۰۰ میلیون تومان هزینه، پرداخت نقدی همین ماه دارد؛ موجودی نقد ابتدای ماه صفر است و دریافت یا پرداخت دیگری نداریم. برای انجام پرداخت‌ها، ۱۰۰ میلیون تومان کسری نقدینگی وجود دارد، در حالی که سود عملیاتی همچنان مثبت است.
اگر همین کلینیک از ابتدای ماه ۱۵۰ میلیون تومان موجودی نقد در اختیار داشت، پس از دریافت ۴۰۰ میلیون و پرداخت ۵۰۰ میلیون، ۵۰ میلیون تومان باقی می‌ماند. موجودی اولیه نتیجهٔ نقدی را تغییر می‌دهد؛ سود عملیاتی مثال همچنان ۱۰۰ میلیون تومان است.
| شاخص | مبلغ |
|---|---|
| درآمد ثبت‌شده | ۶۰۰ |
| هزینهٔ عملیاتی | ۵۰۰ |
| سود عملیاتی | ۱۰۰ |
| درآمد وصول‌نشده | ۲۰۰ |
| دریافت نقدی این ماه | ۴۰۰ |
| پرداخت‌های همین ماه | ۵۰۰ |
| کسری پول برای انجام پرداخت‌ها | ۱۰۰ |
چرا تاریخ دریافت و پرداخت مهم است؟
حتی اگر مجموع دریافت‌های یک ماه از پرداخت‌های آن بیشتر باشد، ترتیب زمانی آن‌ها اهمیت دارد. وصول یک طلب در روز بیستم، به‌خودی‌خود پول لازم برای پرداخت روز دهم را فراهم نمی‌کند.
در فهرست مطالبات کلینیک، کنار مبلغ، تاریخ احتمالی وصول را ثبت کنید. مبلغ تأییدشده، مبلغ در حال رسیدگی و مبلغی که زمان وصولش روشن نیست را جدا نگه دارید. یک تاریخ خوش‌بینانه را مبنای قطعی پرداخت حقوق یا اجاره قرار ندهید.
برای پرداخت‌ها هم مبلغ و سررسید را مشخص کنید: حقوق، اجاره، صورتحساب تأمین‌کنندگان و سایر تعهدات. این تقویم به شما نشان می‌دهد فشار نقدینگی در کدام روز یا هفته ایجاد می‌شود.
مطالعهٔ بیشتر: راهنمای ACCA برای پیش‌بینی دریافت‌ها و پرداخت‌ها ↗
یک برنامهٔ ساده برای چهار هفتهٔ آینده
از موجودی نقد قابل‌استفادهٔ امروز شروع کنید. برای هر هفته، دریافت‌های موردانتظار و پرداخت‌های سررسیدشده را جداگانه بنویسید. ماندهٔ پایان هر هفته، موجودی آغاز هفتهٔ بعد است.
ماندهٔ پیش‌بینی‌شدهٔ پایان هفته = موجودی آغاز هفته + دریافت‌های همان هفته − پرداخت‌های همان هفته.
اگر مانده در هفته‌ای منفی می‌شود، این عدد بیانگر کسری پیش‌بینی‌شده است. پیش از رسیدن سررسید، وصول مطالبات را پیگیری کنید و برای تأمین کسری یا توافق دربارهٔ زمان پرداخت‌ها تصمیم بگیرید.
هر هفته پیش‌بینی را با دریافت‌ها و پرداخت‌های واقعی به‌روز کنید. یک بار هم برنامه را با فرض دیرتر رسیدن یک طلب مهم مرور کنید تا اثر تأخیر احتمالی بر پرداخت‌ها روشن شود.
چه چیزهایی را با سود این ماه اشتباه نگیریم؟
وصول طلبی که درآمدش قبلاً ثبت شده، پول حساب را بیشتر می‌کند؛ اما نباید دوباره درآمد این ماه محسوب شود. دریافت وام هم ورود پول است، ولی درآمد عملیاتی کلینیک نیست.
به همین دلیل، گزارش سود و زیان و برنامهٔ دریافت و پرداخت را کنار هم بررسی کنید. اولی نتیجهٔ درآمد و هزینهٔ دوره را نشان می‌دهد؛ دومی روشن می‌کند چه زمانی پول در دسترس است و چه زمانی برای پرداخت‌ها کسری داریم.
مطالعهٔ بیشتر: طبقه‌بندی جریان‌های نقدی و اثر مطالبات در ACCA ↗
این مسئله در مجموعهٔ شما چه شکلی دارد؟
برای بررسی شرایط خاص کلینیک، مسئله‌تان را با آرتانو مطرح کنید.
درخواست مشاوره ↖